تجارت و بازرگانی
گسترش تجارت در دوره‌ی هخامنشی مرهون چندین راه زمینی و دریایی بود که ایالت‌های مختلف و ممالک تابع این پادشاهی را به هم پیوند می‌داد.
در آغاز دوره‌ی هخامنشیان معاملات پولی گسترش چندانی نیافته بود. این گفته‌ی هرودوت که پارسیان بازاری برای خرید و فروش نداشتند، درباره‌ی دوره‌ی کوروش و نظام مبادلاتی پایاپای آن عصر است و در قیاس با معاملات پولی یونان گفته شده است. بنابر اسناد به دست آمده از دوره‌‎ی کمبوجیه ، بازرگانان ایرانی وارد تجارت، بویژه خرید و فروش برده، شده بودند. با ضرب سکه به دستور داریوش اول ،  دادوستد از طریق پول نیز در ایران رواج یافت. آثاری که در مصر یافته شده، مانند آینه‌ها و گلدان‌هایی که صنعت‌کاران پارسی آنها را تولید و صادر کرده بودند، حاکی از برقراری ارتباط تجاری نظام‌مند پس از زمان کوروش است.
آب و هوای متفاوت ممالک تابع پادشاهی هخامنشی، در نوع ارتباط تجاری و گسترش آن تأثیر مهمی داشت. بابل واسطه‌ی تجارت بین فنیقیه، فلسطین و سرزمین‌های جنوب و شرق بین‌النهرین، و همچنین جنوب عربستان بود. بازرگانان بابلی از مصر و سوریه زاج سفید، برای رنگ کردن پشم و تولید شیشه و مصارف دارویی، می‌خریدند.  بنابر گزارش هرودوت تجارت داخلی مصر نیز در این دوره به عنوان یکی از ساتراپی‌های هخامنشی شکوفا بود. تجارت دریایی بین‌المللی در قلمرو هخامنشی عمدتاً در دست بازرگانان فنیقی از شهر صیدون (صیدا) بود. به گفته‌ی هرودوت فنیقی‌ها با مصر  و بابل  تجارت می‌کردند. آهن و نقره از آسیای صغیر تأمین می‌شد، طلا و عاج و عطریات از هند می‌آمد، سنگ لاجورد و عقیق به سرزمین‌های غربی آسیا از راه سغد و باختر و فیروزه از خوارزم صادر می‌گردید. بنابر یافته‌های باستان‌شناسان، از جمله مجسمه و قالی در ساتراپی‌های هخامنشی در آسیای مرکزی، ارتباط تجاری مراکز پادشاهی با مناطق شمال شرقی از قرن ششم تا چهارم پیش از میلاد تأیید شده است.